Là người làm hình sự, tôi nói thẳng một điều mà rất nhiều người chỉ hiểu khi đã đứng trong phòng hỏi cung:
Không ai đi gây rối trật tự công cộng với ý định phạm tội. Nhưng rất nhiều người bị khởi tố chỉ vì nghĩ: “Có sao đâu”.
Tội gây rối trật tự công cộng là một trong những tội bị đánh giá thấp nhất, nhưng cũng là tội dính nhiều nhất, đặc biệt ở người trẻ, người uống rượu bia, người nóng tính, người “bênh bạn”.
Gây rối trật tự công cộng là gì? – Đừng hiểu theo nghĩa đời thường
Trong đời sống, nhiều người nghĩ gây rối chỉ là:
-
Ồn ào
-
Cãi vã
-
Đánh nhau chút rồi thôi
Nhưng dưới góc độ pháp lý, gây rối trật tự công cộng là hành vi xâm phạm đến trật tự, an toàn xã hội, làm ảnh hưởng đến sinh hoạt bình thường của cộng đồng, không cần phải có hậu quả lớn ngay lập tức.
Tôi đã gặp những hồ sơ mà:
-
Chỉ là đánh nhau trước quán nhậu
-
Chỉ là tụ tập la hét giữa đêm
-
Chỉ là ném vài cái ghế nhựa
👉 Nhưng cuối cùng vẫn bị khởi tố tội gây rối trật tự công cộng theo Điều 318 Bộ luật Hình sự.
Hành vi gây rối trật tự công cộng: Tôi gặp nhiều hơn bạn tưởng
Từ thực tế hành nghề, các hành vi gây rối trật tự công cộng thường rơi vào những nhóm sau:
-
Đánh nhau gây mất trật tự công cộng, dù không quen biết nhau
-
Tụ tập đông người, la hét, chửi bới, đập phá nơi công cộng
-
Gây rối trật tự nơi công cộng khi đã uống rượu bia
-
Gây rối trật tự công cộng có hung khí: dao, gậy, mũ bảo hiểm
-
Tổ chức hoặc kích động người khác gây rối
Điều nguy hiểm là:
👉 Rất nhiều người không trực tiếp đánh, nhưng vẫn bị xử lý hình sự vì:
-
Hò hét
-
Bao vây
-
Giữ người
-
Cản trở lực lượng chức năng
Dấu hiệu của tội gây rối trật tự công cộng – Không phải ai cũng biết
Không phải cứ đánh nhau là cấu thành tội. Nhưng dấu hiệu của tội gây rối trật tự công cộng thường gồm:
-
Hành vi xảy ra ở nơi công cộng
-
Gây ảnh hưởng đến nhiều người xung quanh
-
Làm gián đoạn sinh hoạt, giao thông, an ninh
-
Có tính manh động, coi thường trật tự chung
Tôi nhấn mạnh: 👉 Không cần có thương tích nặng, không cần thiệt hại lớn, vẫn có thể cấu thành tội.
Xử phạt hành chính hay bị khởi tố hình sự?
Đây là câu hỏi tôi được hỏi nhiều nhất.
Khi chỉ bị xử phạt hành chính
Thông thường áp dụng khi:
-
Hành vi nhẹ
-
Phạm tội lần đầu
-
Không gây hậu quả nghiêm trọng
-
Không có hung khí
-
Không chống đối lực lượng chức năng
Mức phạt hành chính gây rối trật tự công cộng có thể từ vài trăm nghìn đến hàng chục triệu đồng.
Khi bị khởi tố tội gây rối trật tự công cộng
Khi có một trong các yếu tố sau:
-
Có hung khí
-
Có tổ chức
-
Tái phạm
-
Hành vi hung hãn, coi thường pháp luật
-
Gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh trật tự
👉 Lúc này, tội gây rối trật tự công cộng không còn là “chuyện nhỏ”.
Điều 318 Bộ luật Hình sự: Điều luật “bắt rất nhanh”
Trong thực tế, Điều 318 Bộ luật Hình sự là điều luật mà cơ quan điều tra rất dễ áp dụng, vì:
-
Không đòi hỏi hậu quả cụ thể như nhiều tội khác
-
Chỉ cần chứng minh hành vi và mức độ ảnh hưởng
Khoản 2 tội gây rối trật tự công cộng áp dụng khi:
-
Có tổ chức
-
Có hung khí
-
Gây hậu quả nghiêm trọng
👉 Khung hình phạt không hề nhẹ, có thể đến nhiều năm tù.
Người dưới 18 tuổi gây rối trật tự công cộng: Đừng nghĩ là “không sao”
Tôi từng bào chữa cho không ít vụ:
-
Học sinh đánh nhau
-
Thanh niên tụ tập đêm khuya
-
“Bênh bạn” rồi thành gây rối
Người dưới 18 tuổi vẫn có thể bị xử lý hình sự, chỉ khác ở chính sách xử lý. Nhưng hồ sơ, lý lịch, tâm lý – hậu quả để lại rất dài.
Góc nhìn thật của Luật sư Hùng
Tôi nói điều này bằng trải nghiệm, không phải sách vở:
Tội gây rối trật tự công cộng là tội của cảm xúc mất kiểm soát. Nó không cần kế hoạch. Chỉ cần một khoảnh khắc bốc đồng.
Rất nhiều người tôi gặp không phải người xấu.
Họ chỉ:
-
Uống quá chén
-
Nóng tính
-
Nghĩ rằng “đông người thì không sao”
Và rồi, hồ sơ hình sự xuất hiện trong cuộc đời họ như một vết cắt sâu.
Khi nào bạn cần gọi luật sư ngay?
-
Khi bị mời làm việc vì đánh nhau nơi công cộng
-
Khi tham gia tụ tập, gây rối dù không trực tiếp đánh
-
Khi có yếu tố hung khí
-
Khi có người bị giữ hình sự
Nếu bạn hoặc người thân đang liên quan đến gây rối trật tự công cộng, đừng chờ mọi thứ “tự xong”. Trong tội này, lời khai ban đầu và cách xử lý sớm quyết định rất nhiều.
Có những vụ nếu dừng sớm – chỉ là phạt hành chính.
Nhưng chậm một bước – là hồ sơ hình sự.
Và tôi đã thấy quá nhiều người trả giá chỉ vì không hiểu điều đó.
